Quan
niệm điều hành căn bản
lễ
phủ quốc kỳ
* * *
-
Căn cứ Quyết Nghị của Hội Ðồng
Ðại Biểu kỳ 5 ngày 1 và 2/7/2006.
-
Căn cứ Kế hoạch công tác nhiệm
kỳ 2006-2008.
1. NHẬN ÐỊNH.
Trong chiến tranh giữ nước, khi
mỗi Quân Nhân tròn bổn phận công dân với quốc gia dân tộc,
lễ phủ quốc kỳ trên quan tài được thực hiện trang trọng
với lễ nghi quân cách dành cho người mà Tổ Quốc Ghi Công.
Ngày 30/4/1975, Quân Lực Việt Nam
Cộng Hòa chúng ta buộc phải đầu hàng, hằng trăm ngàn quân
nhân, trong đó có hằng chục ngàn Cựu Sinh Viên Sĩ Quan Trừ
Bị Thủ Ðức (SVSQTB/TÐ) lưu vong tại nhiều quốc gia trên
thế giới, đông nhất là Hoa Kỳ.
Mùa hè năm 2000, một số Cựu
SVSQTB/TÐ tại hải ngoại, lần đầu tiên họp mặt tại Houston,Texas,
Hoa Kỳ, đồng thuận hiønh thành một tổ chức với danh xưng
"Liên Hội Cựu SVSQTB Thủ Ðức Hải Ngoại", trách nhiệm
phối hợp các tổ chức Cựu SVSQTB/TÐ khắp nơi tại hải
ngoại trong mục đích ái hữu, góp phần xây dựng cộng đồng
tị nạn hải ngoại vững mạnh, và hỗ trợ dân chủ hóa
Việt Nam. Ðây cũng là cách tiếp nối trách nhiệm chưa tròn
của người Cựu SVSQTB Thủ Ðức. Cựu Sinh Viên Sĩ Quan Trừ
Bị Thủ Ðức bao gồm các Cựu SVSQTB học tại các trường
Thủ Ðức, Nam Ðịnh, Ðà Lạt, Ðồng Ðế, Long Thành.
Mùa hè năm 2001, trong đại
hội kỳ 2 tại Washington DC, kỷ niệm 50 năm thành lập Trường
Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Ðức, đại hội đồng thuận nâng tổ
chức Liên Hội thành Tổng Hội.
Trong đại hội kỳ 3 vào mùa
hè năm 2002 tại Toronto, Ontario, Canada, Tổng Hội xác định
vai trò phối hợp mà theo đó, tất cả các kế hoạch sẽ
do Tổng Hội dự thảo, gởi đến các tổ chức để tham khảo
hầu đạt được mức độ thích hợp theo từng hoàn cảnh
địa phương, đúc kết hoàn chỉnh và phổ biến, cùng nhau
thực hiện.
Mùa xuân năm 2004, đại hội
kỳ 4 tại Brisbane, Queensland, Australia, bên lề đại hội có
nêu vấn đề lễ phủ quốc kỳ khi một đồng môn từ trần.
Tổng Hội đã dự thảo một "Quan Niệm Ðiều Hành Căn Bản"
về lễ phủ quốc kỳ. Sau thời gian tham khảo, Tổng Hội
đã đúc kết vào quan niệm căn bản này. Vì sự đóng góp
ý kiến không nhiều, nên quan niệm này như là một quan niệm
để các tổ chức Cựu SVSQTB Thủ Ðức Hải Ngoại tham khảo
ứng dụng, miễn sao thực hiện được trách nhiệm trong sự
thích hợp với hoàn cảnh địa phương.
Mùa hè năm 2006, đại hội
lần 5 tại San Jose, California, Hoa Kỳ, một trong những nhiệm
vụ chính của nhiệm kỳ 2006-2008 là phát triển Tổng Hội
về mọi mặt, và Quan Niệm này góp phần thực hiện Quyết
Nghị Ðại Hội.
2. MỤC ÐÍCH.
Thực hiện lễ phủ quốc kỳ trên
quan tài Cựu SVSQTB Thủ Ðức -gọi tắt là đồng môn- và
lễ xếp quốc kỳ trao tặng thân nhân đồng môn từ trần,
là trách nhiệm của các tổ chức Cựu SVSQTB/TÐ hải ngoại.
Trách nhiệm này được thực hiện trên căn bản gia điønh
tang lễ yêu cầu, hoặc do gợi ý mà tang gia đồng ý. Tuy không
trọn vẹn ý nghĩa khi người Quân Nhân hy sinh trong thời chiến
tranh giữ nước, nhưng là một hành động thể hiện lòng
kính trọng đồng môn đồng đội lúc cuối đời, thể hiện
tinh thần giøn giữ truyền thống cao quí của Quân Lực Việt
Nam Cộng Hòa, cũng là góp phần an ủi tang quyến trong nỗi
đau mất người thân thương đã một thời phục vụ quốc
gia dân tộc.
3. THỰC HIỆN.
a. Quan niệm.
Lễ phủ quốc kỳ trên quan tài
được thực hiện đơn giản, trang nghiêm, gồm: phân ưu, phủ
quốc kỳ, điếu văn tại nhà quàn, lễ xếp quốc kỳ trao
tặng tang gia tại nơi an táng hoặc tại nhà thiêu xác, hoặc
tại nhà quàn trước khi tang gia chuyển quan tài đến nơi an
táng xa thành phố.
b. Liên Hội, Hội, Chi Hội.
(1) Tổ chức.
- Cần dự trữ vài lá quốc kỳ
với chiều ngang phủ từ cạnh dưới bên này lên nắp quan
tài xuống đến cạnh dưới bên kia. Và chiều ngang này là
2/3 của chiều dài.
- Căn bản lễ phủ quốc kỳ
cần tối thiểu 5 đồng môn mặc quân phục: 1 vừa là điều
hợp diễn tiến vừa đọc điếu văn, và 4 là phủ quốc kỳ.
Nếu có 6 đồng môn thì người đọc điếu văn riêng. Ðồng
môn điều hợp diễn tiến tạm gọi là A, đồng môn đọc
điếu văn tạm gọi là B, và các đồng môn phủ quốc kỳ
tạm gọi là C. Nếu có 8 đồng môn thì toán C sẽ là 6. Trường
hợp chỉ có 4 đồng môn mặc quân phục phủ cờ, thì A với
B là một và nên mặc veston, hay ít ra cũng là sơ-mi có thắt
cà-vạt.
- Căn bản lễ xếp quốc kỳ
trao tặng tang gia, cần tối thiểu là 2 đồng môn mặc quân
phục. Một trong hai đồng môn sẽ thay mặt tổ chức, trân
trọng trao tặng quốc kỳ cho tang gia, cùng với lời phân ưu
sau cùng. Trường hợp có 3 đồng môn thì người trao tặng
quốc kỳ sẽ nói lời phân ưu.
- Cách xếp quốc kỳ. Hai đồng
môn, mỗi bên tay cầm chặt một góc quốc kỳ đang phủ xuống
hai đầu quan tài, cùng gập lại từ một phía, và cứ gập
đôi lại như vậy cho đến khi còn lại bề ngang khoảng 15
đến 17 inches (khoảng 4 tấc), thiø một đồng môn giữ quốc
kỳ ở thế thẳng ngang trong khi đồng môn kia xếp theo dạng
tam giác, và cứ theo đó mà xếp cho đến cuối.
- Cách trao tặng. Khi nói lời phân
ưu sau cùng thì hai cùi chỏ sát nách, hai bàn tay thẳng ra trước
và nâng lá quốc kỳ. Phân ưu xong, trân trọng trao cho người
vợ hoặc người mẹ của đồng môn từ trần, hoặc người
đại diện tang gia.
- Thiết lập danh sách những đồng
môn có quân phục, và những đồng môn này phải được thông
báo sẽ mời tham dự lễ phủ quốc kỳ trong trường hợp
thuận tiện.
- Phổ biến đến các đồng môn,
địa chỉ và điện thoại của một hoặc nhiều thành viên
trong Ban Chấp Hành trách nhiệm tiếp nhận tin tức, và liên
lạc với gia đình của đồng môn từ trần liên quan đến
lễ phủ quốc kỳ trên quan tài.
- Phổ biến đến các đồng môn,
mỗi khi hay tin đồng môn nào từ trần hãy thông báo đến
một trong những thành viên của Ban Chấp Hành, để nơi đây
liên lạc trực tiếp với thân nhân đồng môn quá cố.
(2) Ðiều hành.
- Ðồng môn trách nhiệm tiếp nhận
thông báo từ bất cứ đồng môn nào về một đồng môn từ
trần, xin các tin tức cần thiết để liên lạc trực tiếp
với tang gia. Sau khi biết xác thực thì nói lời phân ưu đầu
tiên. Nếu không nghe tang gia yêu cầu lễ phủ quốc kỳ thì
nên gợi ý và hỏi ý kiến tang gia. Trường hợp đồng môn
từ trần thuộc Quân Chủng, hay Binh Chủng Binh Sở mà tổ
chức đó nhận thực hiện lễ phủ quốc kỳ, thì tổ chức
Thủ Ðức chúng ta xin đến phân ưu và đọc điếu văn. Cùng
lúc, xin chi tiết về ngày giờ địa điểm chôn, thiêu, hay
chuyển linh cửu về quê hương, để tổ chức thích hợp.
- Mời gọi các đồng môn tham gia
lễ phủ quốc kỳ. Sự có mặt càng đông càng thêm trang trọng,
nhưng nhất thiết phải có số lượng đồng môn mặc quân
phục phụ trách phủ quốc kỳ như nói ở đoạn trên.
- Phủ quốc kỳ. Cách thứ nhất,
lễ phủ quốc kỳ lồng trong bài điếu văn thể hiện hành
động nhẹ nhàng tình cảm, thích hợp với hoàn cảnh "cựu
quân nhân", mà trong một mức độ nhất định, vẫn giữ được
lễ nghi quân cách và sự trang trọng. Cách thứ hai, lễ phủ
quốc kỳ xong mới đọc điếu văn, cách này thích hợp với
lễ nghi quân cách khi còn là quân nhân dưới cờ. Dưới đây
là phủ quốc kỳ theo cách thứ nhất.
c. Diễn tiến lễ phủ quốc kỳ.
(1) Lễ phủ quốc kỳ.
Trường hợp tang quyến muốn được
phủ quốc kỳ, hãy phối hợp với tang quyến về ngày giờ,
cũng nên lưu tâm đến ngày giờ thuận tiện cho nhiều đồng
môn tham dự. Và gợi ý này xem như có 6 đồng môn mặc quân
phục, và buổi lễ diễn tiến tổng quát như sau:
- Khi tập trung đông đủ, ghi danh
chung trong sổ tang. Ðồng môn A nên cho tập dượt phủ quốc
kỳ thích nghi với vị trí nhà quàn.
- Thông báo cho tang gia là chúng ta
sẳn sàng, và yêu cầu tang gia cho biết giờ bắt đầu, vì
tang gia mới biết rõ những giờ dành cho nghi thức tôn giáo.
- Lần lượt mỗi cá nhân đến
lễ tôn giáo trước, rồi sang lễ bên bàn có di ảnh đồng
môn. Nếu là đạo Phật, sau khi cắm nhang vào bình ở bàn
Phật, nên xá hoặc lạy 3 lần. Bên di ảnh, sau khi cắm nhang
vào bình, nên xá hoặc lạy 2 lần (chưa chôn thì 2). Người
dự thảo quan niệm này không thông hiểu nghi thức Công Giáo.
- Mời tất cả đồng môn đứng
hàng ngang trước bàn có di ảnh, đồng môn mặc quân phục
đứng trước, đồng môn mặc thường phục đứng sau, hoặc
tùy nghi sắp xếp vị trí miễn sao xứng hợp với khoảng
không gian thực tế tại nhà quàn (xin gợi ý ).
Xin chú ý ... Nghiêm. (cần hô nho
nhỏ vừa đủ nghe, với một chút gằn giọng)
Chào tay ... Chào.
Phắt.
Thao diễn ... Nghỉ.
(2) Với tang quyến.
Kính thưa quí tang quyến.
Kính thưa quí quan khách
Kính thưa quí đồng đội.
Tôi tên .................. khóa .....
Thủ Ðức, sinh hoạt trong .... (danh xưng của tổ chức) Cựu
SVSQTB
Thủ Ðức ............ (tên của
tổ chức).
- Trước sự ra đi của (Niên trưởng
(hay Niên đệ, hoặc Anh, tùy theo khóa học giữa đồng môn
A với đồng môn từ trần), là điều mất mát lớn lao đối
với (Bà hoặc Chị) và tang quyến. Tôi được thay mặt (hoặc
được phép thay mặt) Cựu SVSQTB Thủ Ðức ....... (tên của
tổ chức) có mặt, và những Cựu SVSQTB không có mặt nơi
đây, thành kính phân ưu cùng (Bà, hoặc Chị) và tang quyến.
- Theo lời yêu cầu của tang gia
(hoặc được tang gia đồng ý), chúng tôi thực hiện lễ phủ
quốc kỳ, với bài điếu văn tiễn biệt Niên trưởng (hay
Niên đệ, hoặc Anh). Chúng tôi xin bắt đầu, ...
(lúc bấy giờ đồng môn B đang
quỳ trước bàn có di ảnh, hai cùi chỏ sát vào thân, hai cánh
tay thẳng phía trước nâng lá quốc kỳ xếp làm 8 hoặc 16
tùy theo lớn nhỏ. Tư thế quỳ thể hiện lòng kính trọng
như ngày chúng ta còn mặc quân phục, mỗi khi đi ngang đám
tang đều chào người quá cố bất kể địa vị hay tuổi
tác của người nằm trong quan tài. Xin gợi ý dưới đây ...)
(3) Với đồng môn từ trần.
- Kính lạy Niên trưởng (hay Niên
đệ, hoặc Anh), khóa ..... (đến tên Thánh hay Pháp danh tùy
theo tôn giáo).
- Bây giờ là ... giờ .... ngày ...
tháng ... năm 200 .... Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh)
đang nằm đây, trong một khoảng không gian bé nhỏ của thành
phố ...... (quốc gia, hoặc tiểu bang liên bang), nhưng thật
ra, Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh) đang vào cõi vĩnh
hằng thanh tịnh xa xôi nào đó.
Có mặt trong gian phòng này là những
người thân thương trong gia đình quyến thuộc, nhất là người
bạn đời thân yêu (nếu có mặt) cùng các con các cháu của
Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh), những người đã cùng
chia sẻ với Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh) biết bao
nỗi buồn niềm vui trên hành trình tạo dựng một gia đình
hạnh phúc, với những thành đạt nơi đây. Là những bạn
bè bằng hữu của Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh), đã
cùng nhau chia sẻ những kỷ niệm thời ấu thơ niên thiếu
trong lứa tuổi học trò. Và những Cựu SVSQTB, đồng môn của
Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh), những người trai trẻ
thuở nào trong số hơn 80.000 thanh niên, lần lượt trước
sau, được rèn luyện dưới mái trường quân sự Thủ Ðức,
Nam Ðịnh, Ðà Lạt, Ðồng Ðế, Long Thành. Sau những tháng
"thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu", trong
những màu áo huy hiệu khác nhau, những thời gian không gian
khác nhau, với những nhiệm vụ khác nhau, nhưng tất cả chúng
ta cùng phụng sự tổ quốc, phục vụ dân tộc. Cùng vui niềm
vui trong chiến thắng vinh quang, cùng chia sẻ nỗi đau khi đất
nước vào tay cộng sản độc tài, cùng sống xa quê hương
trong cảnh đời thua trận!
Nhớ lại như mới năm nào, ................
(đoạn này nhắc lại đôi nét về cá nhân Niên trưởng hay
Niên đệ, hoặc Anh, lúc đương thời, đã thể hiện đức
tính tốt, hay một hành động cao quí, hoặc thể hiện một
khả năng quân sự nào đó. Khoảng 4 hay 5 dòng là đủ)
Biết rằng, sinh ra, trưởng thành,
phục vụ tổ quốc, rồi chết, là một qui luật không hề
có ngoại lệ, nhưng sự ra đi của Niên trưởng (hay Niên đệ,
hoặc Anh) là một mất mát lớn lao đối với những người
thân thương của Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh). Từ
nay, người bạn đời thân yêu (nếu còn sống) của Niên trưởng
(hay Niên đệ, hoặc Anh) phải đơn độc trên hành trình còn
lại, tiếp tục thiên chức với các con các cháu.
Trong không khí trang nghiêm này, chúng
tôi, xin được trân trọng phủ lá quốc kỳ nền vàng ba sọc
đỏ, biểu tượng hồn thiêng sông núi Việt Nam, kết tụ
từ một lịch sử hào hùng bất khuất của tổ quốc dân
tộc Việt Nam, lên quan tài của Niên trưởng (hay Niên đệ,
hoặc anh).
(Ðồng môn B đứng thẳng dậy,
cùng lúc, các đồng môn C xếp hàng đôi và bước đến trước
mặt đồng môn B, đồng môn gần nhất sẽ đưa hai tay ra nhận
lá quốc kỳ từ tay đồng môn B. Quay lại các bạn, điều
khiễn các bạn C đến vị trí dự trù trước, từ từ mở
quốc kỳ ra và căng thẳng. Tất cả trong thế nghiêm, và chờ
động tác kế tiếp)
(Ðồng môn B quì xuống, chờ đọc
phần cuối)
- Ðồng môn A:
Lễ phủ quốc kỳ ... Bắt đầu.
- Trưởng toán C:
Hướng đến quan tài. Ðằng trước
... Bước. Một . Hai . Ba . Bốn ..
Dậm chân ... Dậm.
Ðứng lại ... Dứng.
Phải trái ... Quay. (lúc đó, quốc
kỳ trong tư thế sẳn sàng phủ lên quan tài)
- Ðồng môn A:
Phủ quốc kỳ.
(Toán C, cùng lúc, từ từ hạ xuống,
phủ lên nắp quan tài, nên nhích qua nhích lại cho hai bên ngang
nhau. Phần dư của chiều dài từ từ gập lên trên nắp quan
tài. Xong, đứng nghiêm tại chỗ, chờ động tác kế tiếp)
Chào tay ... Chào.
Hướng trước quan tài. Phải trái
... Quay.
Hầu quan tài ... Bắt đầu (toán
C trong thế nghiêm, nhìn thẳng phía trước. Nếu toán C có
6 đồng môn, thiø 2 đồng môn ở giữa, tự động lui ra, viø
chỉ cần 4 đồng môn gác quan tài là đủ).
- Ðồng môn B (tiếp tục đoạn
cuối bài điếu văn):
Với lá quốc kỳ này, với các
đồng môn hầu cạnh, chúng tôi hi vọng hương linh (hay linh
hồn) của Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh) được thêm
phần ấm áp, bởi dưới lá quốc kỳ thiêng liêng này mà
chúng ta cùng miệt mài chiến đấu, với hằng chục ngàn đồng
môn đã hi sinh, góp thêm máu đỏ da vàng, tô thắm màu cờ
tổ quốc Việt Nam.
Trong giây phút đau buồn này, chúng
tôi, đồng môn đồng đội của Niên trưởng (hay Niên đệ,
hoặc Anh), xin tiễn biệt Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc
Anh) với bao nỗi ngậm ngùi thương cảm. Thương cảm người
Cựu SVSQTB của mái trường Thủ Ðức năm xưa (hoặc tên trường
mà đồng môn từ trần đã học) thương cảm người Chiến
Sĩ già của ........ (Quân chủng, hay Binh chủng, hoặc Binh sở
mà đồng môn phục vụ sau cùng).
Nguyện cầu hương linh (hoặc linh
hồn) Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh), sớm hòa vào hồn
thiêng sông núi Việt Nam.
(Xong. Ðứng dậy, chờ động tác
chung)
(4) Phần chung.
- Ðồng môn A:
Chào tay ... Chào.
Phắt.
Toán hầu quan tài. Ðằng sau ...
Quay.
Hướng ra cửa. Ðằng trước ...
Bước. Một . Hai . Ba . Bốn ....
Kính thưa quí tang quyến,
Kính thưa quí quan khách
Lễ phủ quốc kỳ trên quan tài
Niên trưởng (hay Niên đệ, hoặc Anh) của ...... (danh xưng
của tổ chức) đến đây là hết.
Xin kính chào quí vị.
d. Diễn tiến lễ xếp quốc kỳ.
Trên căn bản có 3 đồng môn: Trưởng
nhóm tạm gọi là A, và hai đồng môn còn lại tạm gọi là
B. Khi nhà quàn đưa quan tài đến trước huyệt, hoặc trước
lò thiêu, hay tại nhà quàn trước khi nhà quàn đưa quan tài
an táng nơi xa, cả 3 đồng môn đứng hàng ngang trước quan
tài:
- Ðồng môn A:
Thao diễn ... Nghỉ.
Nghiêm.
Chào tay ... Chào.
Phắt.
Vào vị trí. (mỗi đồng môn B đến
đứng nghiêm ở một đầu quan tài, chờ động tác kế tiếp)
Xếp cờ. (hai đồng môn B xếp cờ
theo như căn bản nêu ở đoạn 3. a. (1) bên trên.
- Xếp xong theo hình tam giác, một
đồng môn B đến trao cho đồng môn A.
- Ðồng môn A, hai tay nâng quốc
kỳ đến trước mặt bà quả phụ hoặc vị đại diện, nói
lời phân ưu sau cùng và trao tặng quốc kỳ.
Vậy là lễ xếp và trao tặng quốc
kỳ vừa xong.
4. PHƯƠNG TIỆN.
Nhu cầu tối thiểu cho lễ phủ
quốc kỳ:
- Một lá quốc kỳ.
- Một tràng hoa, nếu được.
- Chụp vài tấm ảnh để đăng
trong Bản Tin hay Ðặc San của tổ chức.
- Bài điếu văn. Xin đừng lẫn
lộn giữa điếu văn với diễn văn. Chưa nói đến nội dung,
diễn văn cần giọng đọc hùng hồn, thuyết phục, trong khi
điếu văn cần giọng đọc chậm, trầm, truyền cảm, để
tạo xúc động.
5. PHỐI HỢP.
Sự liên lạc phối hợp giữa các
Cựu SVSQTB Thủ Ðức với các thành viên trách nhiệm trong
Ban Chấp Hành địa phương là rất cần thiết, để cung cấp
tin tức ban đầu, và sau đó. Có tin tức nhanh chóng, đầy
đủ, trách nhiệm mới được thực hiện như mong muốn./.
Houston, ngày 25 tháng 7 năm 2006
Chủ Tịch Ủy Ban Thường
Trực
Alfa Phạm Bá Hoa (khóa 5)

Nghiên cứu thực hiện:
Liên Hội, Hội, Chi Hội
Lưu. |